మధుమేహం (డయాబెటిస్) అంటే ఏమిటి? | What is Diabetes in Telugu

TELUGU GMP
మధుమేహం (డయాబెటిస్) అంటే ఏమిటి? | What is Diabetes in Telugu

మధుమేహం (డయాబెటిస్):

మధుమేహం (డయాబెటిస్) అనేది శరీరం ఆహారాన్ని ఎలా శక్తిగా మారుస్తుందో ప్రభావితం చేసే దీర్ఘకాలిక ఆరోగ్య పరిస్థితి లేదా శరీరంలోకి తీసుకున్న గ్లూకోజ్‌ను సరిగ్గా వినియోగించుకోవడంలో విఫలమయ్యే పరిస్థితి.

 

మీ శరీరం మీరు తినే ఆహారాన్ని చక్కెర (గ్లూకోజ్) గా విచ్ఛిన్నం చేస్తుంది మరియు దానిని మీ రక్తప్రవాహంలోకి విడుదల చేస్తుంది. మీ రక్తంలో చక్కెర పెరిగినప్పుడు, మీ ప్యాంక్రియాస్ ఇన్సులిన్‌ను విడుదల చేయమని సూచిస్తుంది. రక్తంలో చక్కెరను శక్తిగా ఉపయోగించడం కోసం మీ శరీర కణాలలోకి అనుమతించడానికి ఇన్సులిన్ కీలకంగా పనిచేస్తుంది.

 

మధుమేహం (డయాబెటిస్) తో, మీ శరీరం తగినంత ఇన్సులిన్‌ను తయారు చేయదు లేదా దానిని ఉపయోగించుకోలేకపోతుంది. తగినంత ఇన్సులిన్ లేనప్పుడు లేదా కణాలు ఇన్సులిన్‌కు ప్రతిస్పందించడం ఆపివేసినప్పుడు లేదా అందుబాటులో ఉన్న ఇన్సులిన్ సమర్థవంతంగా పనిచేయకపోవడం వల్ల కావచ్చు, చాలా రక్తంలో చక్కెర మీ రక్తప్రవాహంలో ఉంటుంది. కాలక్రమేణా, అది గుండె జబ్బులు, దృష్టి నష్టం మరియు మూత్రపిండాల వ్యాధి వంటి తీవ్రమైన ఆరోగ్య సమస్యలను కలిగిస్తుంది.

 

మధుమేహం (డయాబెటిస్) కు ఇంకా నివారణ లేదు, కానీ శరీరం బరువు తగ్గడం, ఆరోగ్యకరమైన ఆహారం తినడం మరియు చురుకుగా ఉండటం నిజంగా మధుమేహం (డయాబెటిస్) కంట్రోల్లో ఉండడానికి సహాయపడుతుంది. 


Table of Content (toc)


మధుమేహం (డయాబెటిస్) రకాలు:

మధుమేహం (డయాబెటిస్) లో మూడు ప్రధాన రకాలు ఉన్నాయి:


టైప్ 1 డయాబెటిస్,

టైప్ 2 డయాబెటిస్, మరియు

జెస్టేషనల్ డయాబెటిస్ (ప్రెగ్నెన్సీడయాబెటిస్) (గర్భధారణ సమయంలో వచ్చే మధుమేహం).

 

టైప్ 1 డయాబెటిస్:

టైప్ 1 డయాబెటిస్ ఆటో ఇమ్యూన్ రియాక్షన్ (స్వయం ప్రతిరక్షక ప్రతిచర్య) వల్ల వస్తుందని భావిస్తారు (శరీరం పొరపాటున దాడి చేస్తుంది). ఈ ప్రతిచర్య మీ శరీరం ఇన్సులిన్ తయారు చేయకుండా ఆపుతుంది. టైప్ 1 డయాబెటిస్ ఏ వయసులోనైనా నిర్ధారణ చేయబడుతుంది లేదా సంభవిస్తుంది (కానీ ఇది తరచుగా బాల్యంలో లేదా యుక్తవయస్సులో (టీనేజ్) ప్రారంభమవుతుంది) మరియు లక్షణాలు తరచుగా త్వరగా అభివృద్ధి చెందుతాయి. ఈ టైప్ 1 డయాబెటిస్ ఉన్న రోగులలో ఇన్సులిన్ అనే హార్మోన్ పూర్తిగా లోపిస్తుంది. మీకు టైప్ 1 డయాబెటిస్ ఉన్నట్లయితే, మీరు జీవించడానికి ఇన్సులిన్ హార్మోన్ను చికిత్సగా క్రమం తప్పకుండా బాహ్యంగా ఇవ్వవలసి ఉంటుంది. ప్రస్తుతం, టైప్ 1 డయాబెటిస్‌ను ఎలా నివారించాలో ఎవరికీ తెలియదు.

 

టైప్ 2 డయాబెటిస్:

టైప్ 2 డయాబెటిస్‌తో, మీ శరీరం ఇన్సులిన్‌ను బాగా ఉపయోగించదు మరియు రక్తంలో చక్కెరను సాధారణ స్థాయిలో ఉంచదు. తగినంత ఇన్సులిన్ ఉత్పత్తి చేయబడదు లేదా శరీరం తయారు చేసే ఇన్సులిన్ శరీర అవసరాలను తీర్చడానికి సరిపోదు. ఊబకాయం లేదా అధిక బరువు టైప్ 2 డయాబెటిస్‌కు దారి తీస్తుంది. మధుమేహం (డయాబెటిస్) ఉన్నవారిలో దాదాపు 90-95% మందికి టైప్ 2 డయాబెటిస్ ఉంటుంది. టైప్ 2 డయాబెటిస్ ఉన్నవారి సంఖ్య వేగంగా పెరుగుతోంది. ఇది చాలా సంవత్సరాలుగా అభివృద్ధి చెందుతుంది మరియు సాధారణంగా పెద్దలలో నిర్ధారణ అవుతుంది (కానీ పిల్లలు, యుక్తవయస్కులు మరియు యువకులలో ఎక్కువ టైప్ 2 డయాబెటిస్ పెరుగుతోంది). మీరు ఎటువంటి లక్షణాలను గమనించకపోవచ్చు, కాబట్టి మీరు ప్రమాదంలో ఉన్నట్లయితే మీ రక్తంలో చక్కెరను పరీక్షించడం చాలా ముఖ్యం. ఆరోగ్యకరమైన జీవనశైలి మార్పులతో టైప్ 2 డయాబెటిస్‌ ని నివారించవచ్చు లేదా ఆలస్యం చేయవచ్చు, అవి:

 

  • బరువు తగ్గడం,
  • ఆరోగ్యకరమైన ఆహారం తీసుకోవడం,
  • చురుకుగా ఉండటం.


జెస్టేషనల్ డయాబెటిస్ (ప్రెగ్నెన్సీ డయాబెటిస్):

ప్రెగ్నెన్సీ స్త్రీలలో మునుపెన్నడూ మధుమేహం (డయాబెటిస్) లేనివారు, కానీ ప్రెగ్నెన్సీ సమయంలో రక్తంలో చక్కెర స్థాయిలు ఎక్కువగా ఉన్న ప్రెగ్నెన్సీ స్త్రీలలో జెస్టేషనల్ డయాబెటిస్ (ప్రెగ్నెన్సీ డయాబెటిస్) సంభవిస్తుంది. జెస్టేషనల్ డయాబెటిస్ (ప్రెగ్నెన్సీ డయాబెటిస్) మొత్తం ప్రెగ్నెన్సీ స్త్రీలలో 4% మందిని ప్రభావితం చేస్తుంది. మీకు జెస్టేషనల్ డయాబెటిస్ (ప్రెగ్నెన్సీ డయాబెటిస్) ఉంటే, మీ శిశువు ఆరోగ్య సమస్యలకు ఎక్కువ ప్రమాదం ఉంది. జెస్టేషనల్ డయాబెటిస్ (ప్రెగ్నెన్సీ డయాబెటిస్) సాధారణంగా మీ బిడ్డ పుట్టిన తర్వాత తగ్గిపోతుంది. అయితే, ప్రసవం తర్వాత తల్లికి టైప్ 2 డయాబెటిస్‌ రావచ్చు లేదా ఇది జీవితంలో తర్వాత టైప్ 2 డయాబెటిస్‌కు మీ ప్రమాదాన్ని పెంచుతుంది. మీ బిడ్డ చిన్నతనంలో లేదా యుక్తవయస్సులో ఊబకాయం కలిగి ఉంటారు మరియు తరువాత జీవితంలో టైప్ 2 డయాబెటిస్‌ను అభివృద్ధి చేసే అవకాశం ఉంది.

 

ప్రీడయాబెటిస్:

పెద్దలలో ఎక్కువ మందికి ప్రీడయాబెటిస్ ఉంటుంది. అయితే, వారిలో ప్రతి 10 మందిలో 8 మందికి ప్రీడయాబెటిస్ ఉందని తెలియదు. ప్రీడయాబెటిస్‌తో, రక్తంలో చక్కెర స్థాయిలు సాధారణం కంటే ఎక్కువగా ఉంటాయి, కానీ టైప్ 2 డయాబెటిస్ నిర్ధారణకు తగినంత ఎక్కువగా ఉండవు. ప్రీడయాబెటిస్ మీ టైప్ 2 డయాబెటిస్, గుండె జబ్బులు మరియు స్ట్రోక్ ప్రమాదాన్ని పెంచుతుంది.

 

రక్తంలో చక్కెర సాధారణంగా ఎలా నియంత్రించబడుతుంది?

ఆహారాన్ని తీసుకున్నప్పుడు, అది చిన్న చిన్న భాగాలుగా విభజించబడుతుంది. చక్కెరలు మరియు కార్బోహైడ్రేట్లు శరీరం వాటిని శక్తి వనరుగా ఉపయోగించుకోవడానికి గ్లూకోజ్‌గా విభజించబడతాయి. కాలేయం కూడా గ్లూకోజ్‌ని తయారు చేయగలదు.

 

సాధారణ వ్యక్తులలో ప్యాంక్రియాస్ బీటా కణాల ద్వారా తయారయ్యే ఇన్సులిన్ అనే హార్మోన్ రక్తంలో ఎంత గ్లూకోజ్ ఉందో నియంత్రిస్తుంది. రక్తంలో అదనపు గ్లూకోజ్ ఉన్నప్పుడు, ఇన్సులిన్ కణాలకు అవసరమైన శక్తి కోసం రక్తం నుండి తగినంత గ్లూకోజ్‌ను గ్రహించేలా ప్రేరేపిస్తుంది. ఇన్సులిన్ రక్తంలో అధికంగా ఉన్న ఏదైనా గ్లూకోజ్‌ను గ్రహించి నిల్వ చేయడానికి కాలేయాన్ని ప్రేరేపిస్తుంది. రక్తంలో గ్లూకోజ్ పెరిగినప్పుడు భోజనం తర్వాత ఇన్సులిన్ విడుదల ప్రేరేపించబడుతుంది. రక్తంలో గ్లూకోజ్ స్థాయిలు తగ్గినప్పుడు, ఉదాహరణకు వ్యాయామం చేసేటప్పుడు, ఇన్సులిన్ స్థాయిలు కూడా తగ్గుతాయి.

 

ప్యాంక్రియాస్ ఉత్పత్తి చేసే రెండవ హార్మోన్‌ను గ్లూకాగాన్ అంటారు. ఇది అవసరమైనప్పుడు గ్లూకోజ్‌ను విడుదల చేయడానికి కాలేయాన్ని ఉత్తేజపరిచే వ్యతిరేక పనితీరును కలిగి ఉంటుంది.

 

మధుమేహం (డయాబెటిస్) యొక్క లక్షణాలు:

మధుమేహం (డయాబెటిస్) యొక్క లక్షణాలు మీ రక్తంలో చక్కెర ఎంత ఎక్కువగా ఉందో దానిపై ఆధారపడి ఉంటుంది. కొంతమందికి, ముఖ్యంగా టైప్ 2 డయాబెటిస్, జెస్టేషనల్ డయాబెటిస్ (ప్రెగ్నెన్సీ డయాబెటిస్) లేదా ప్రీడయాబెటిస్ ఉన్నట్లయితే, లక్షణాలు కనిపించకపోవచ్చు. టైప్ 1 డయాబెటిస్‌లో, లక్షణాలు త్వరగా వస్తాయి మరియు మరింత తీవ్రంగా ఉంటాయి.

 

టైప్ 1 డయాబెటిస్ మరియు టైప్ 2 డయాబెటిస్ యొక్క కొన్ని లక్షణాలు:

 

పాలీడిప్సియా: సాధారణం కంటే దాహం ఎక్కువగా అనిపిస్తుంది (దాహం పెరగడం).

 

పాలిఫాగియా (హైపర్ఫాగియా): తీవ్రమైన, తీరని ఆకలి యొక్క భావన (ఆకలి పెరగడం).

 

పాలీయూరియా: తరచుగా మూత్రవిసర్జన, మీరు సాధారణం కంటే ఎక్కువ మూత్ర విసర్జన చేసినప్పుడు అధిక మూత్ర విసర్జన పరిమాణం సంభవిస్తుంది (మూత్రవిసర్జన యొక్క ఫ్రీక్వెన్సీ పెరగడం).

 

పుండ్లు నెమ్మదిగా నయం కావడం.

 

ప్రయత్నించకుండానే బరువు తగ్గడం.

 

అస్పష్టమైన దృష్టిని కలిగి ఉండటం.

 

అలసట మరియు బలహీనమైన అనుభూతి.

 

చిరాకుగా అనిపించడం లేదా ఇతర మానసిక మార్పులను కలిగి ఉండటం.

 

చిగుళ్ళు (నొప్పి), చర్మం మరియు యోని ఇన్ఫెక్షన్లు వంటి చాలా ఇన్ఫెక్షన్లను పొందడం.

 

మధుమేహం (డయాబెటిస్) ఉన్నవారిలో ఏమి జరుగుతుంది?

ఇన్సులిన్ లేకపోవడం లేదా లోపం వల్ల మధుమేహం (డయాబెటిస్) లో రక్తంలో గ్లూకోజ్ ఎక్కువగా ఉంటుంది. రక్తంలో అధిక గ్లూకోజ్ రక్తనాళాలను దెబ్బతీస్తుంది. ఇది గుండె జబ్బులు, మూత్రపిండాలు దెబ్బతినడం, నరాలు దెబ్బతినడం, కళ్ళు దెబ్బతినడం మరియు అంధత్వం, నపుంసకత్వం మరియు స్ట్రోక్ వంటి అనేక సమస్యలకు దారితీస్తుంది.

 

మధుమేహం (డయాబెటిస్) నియంత్రణలో లేనప్పుడు, ఇన్ఫెక్షన్ల ప్రవృత్తిని పెంచుతుంది. కంట్రోల్లో లేని మధుమేహం (డయాబెటిస్) లో ఇన్ఫెక్షన్లు మరియు దిగువ అవయవాల గ్యాంగ్రీన్ సర్వసాధారణం (గ్యాంగ్రీన్ అంటే రక్త ప్రవాహం లేకపోవడం లేదా తీవ్రమైన బ్యాక్టీరియా ఇన్ఫెక్షన్ కారణంగా శరీర కణజాలం చనిపోవడం. గ్యాంగ్రీన్ సాధారణంగా కాలి మరియు వేళ్ళతో సహా చేతులు మరియు కాళ్ళను ప్రభావితం చేస్తుంది). గ్యాంగ్రీన్ తీవ్రంగా ఉంటే అంప్యూటేషన్ అవసరం కావచ్చు (అంప్యూటేషన్ అనేది వేలు, బొటనవేలు, చేయి, పాదం, చేయి లేదా కాలు వంటి శరీర భాగాన్ని కోల్పోవడం లేదా తొలగించడం). మధుమేహం (డయాబెటిస్) ఉన్నవారు కూడా గ్యాంగ్రీన్ పరిస్థితి లేని వ్యక్తులతో పోలిస్తే 15 శాతం ఎక్కువ అంప్యూటేషన్ కలిగి ఉంటారు.

 

మధుమేహం (డయాబెటిస్) నివారణ, చికిత్స మరియు సంరక్షణ:

వైద్య సలహాలను పాటించడం మరియు మధుమేహం (డయాబెటిస్) ను అదుపులో ఉంచుకోవడం ద్వారా మధుమేహం (డయాబెటిస్) తో వచ్చే సమస్యల ప్రమాదాన్ని తగ్గించవచ్చు. రక్తంలో చక్కెరను క్రమం తప్పకుండా పర్యవేక్షించాలి, తద్వారా ఏవైనా సమస్యలను ముందుగానే గుర్తించి చికిత్స చేయవచ్చు.

 

చికిత్సలో భాగంగా రక్తంలో చక్కెరను నియంత్రించడానికి ఆరోగ్యకరమైన ఆహారం (ఫుడ్) మరియు వ్యాయామం అలాగే ఓరల్ మెడిసిన్లు రెండూ ఉంటాయి. టైప్ 1 డయాబెటిస్ ఉన్నవారిలో మరియు తీవ్రమైన అనియంత్రిత టైప్ 2 డయాబెటిస్ ఉన్నవారిలో రోజుకు ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఇన్సులిన్ ఇంజెక్షన్లు అవసరం కావచ్చు.


What is Diabetes in Telugu: